Tag Archives: Stories

Ontdek in onze stories het verhaal achter onze producten, het vakmanschap en kom meer te weten over onze ontwerpers.

Rietveld & Spectrum: een samenwerking met een historie

Lees het gehele artikel

Rietveld & Spectrum: een samenwerking met een historie

De geschiedenis van Spectrum gaat terug tot aan het begin van de Tweede Wereldoorlog. Dat Gerrit Rietveld al vroeg deel uit maakt van die geschiedenis weet lang niet iedereen.

Door de beperkte aanvoer van grondstoffen, de sterk afgenomen vraag en de door de bezetter gevorderde machines werd weverij De Ploeg genoodzaakt om haar bedrijfsvoering in de oorlogsjaren aan te passen. Aanvankelijk werden er nog verduisteringsstoffen gemaakt maar dat bleek niet voldoende. Dit leidde tot de start van een nieuw meubelbedrijf: ’t Spectrum werd in 1941 in Bergeijk opgericht (later Spectrum).

Directeur Piet Blijenburg van De Ploeg kwam op het idee om interieurproducten en accessoires te maken van materialen die lokaal voor handen waren zoals pitriet, biezen en hout. De collectie was divers, er werden dienbladen, servetringen, kapstokken en ledikantjes gemaakt maar ook tassen van riet en poppen met kleding van Ploegstoffen.

Door de oprichting van ’t Spectrum voorkwam Blijenburg dat zijn werknemers te werk zouden worden gesteld door de bezetter, en bovendien bleef de relatie met klanten in het land behouden. Al in de beginjaren werd er een Raad van Toezicht aangesteld die bestond uit de architecten Eschauzie, Jansen én Gerrit Rietveld. Dit laatste werd pas na de oorlog bekend gemaakt. Omdat Rietveld weigerde lid te worden van de door de bezetter ingestelde Kultuurkamer mocht hij niet actief zijn in zijn eigen werkgebied. Rietveld was als lid van de Raad van Toezicht nauw betrokken bij de ontwikkeling van de eerste Spectrum collectie.

Een serie krukjes, in 1956 door Gerrit Rietveld ontworpen voor Spectrum

De stoel die Rietveld ontwierp voor De Ploeg en Spectrum directeur Roelof van Daalen

Het is onbekend hoe het contact tussen Rietveld en Blijenburg tot stand kwam maar het was het begin van een lange samenwerking. De eerste jaren na de oorlog waren vooral gericht op het succesvol voortzetten van De Ploeg en Spectrum. De tassenproductie stopt en Spectrum richt zich op moderne en betaalbare houten meubels. Als begin vijftiger jaren Martin Visser van De Bijenkorf naar Bergeijk komt, krijgt de relatie met Rietveld een nieuwe impuls. Rietveld krijgt opdracht voor het ontwerp van het privé huis van Visser en tekent diverse meubels voor Spectrum. Onze archieven bevatten tekeningen van een bed, salontafels, een serie krukjes en een stoel. De stoel was een wens van Roelof van Daalen, de toenmalig directeur van De Ploeg en Spectrum die Rietveld bewonderde om zowel zijn meubelontwerpen als architectuur. Het was dan ook Van Daalen die Rietveld in 1957 de opdracht gaf zijn eigen huis én de nieuwe fabriek van De Ploeg te bouwen in Bergeijk. Het bijzonder fabrieksgebouw is tegenwoordig een Rijksmonument.

Het fabrieksgebouw van weverij De Ploeg na een grootschalige renovatie in 2017

Deze rijke historie van Nederlands bekendste architect en meubelontwerper kreeg een paar jaar geleden een nieuw hoofdstuk in de geschiedenis van Spectrum! Sinds 2014 voeren wij met trots de Rietveld Originals collectie. Hierdoor is een groot deel van de meubelontwerpen van Rietveld weer verkrijgbaar via een Nederlands designlabel. Zo zitten onder andere de Press Room Chair, New Amsterdam fauteuil, Steltman stoel en Fauteuil voor Metz&Co in de Spectrum collectie.

Press Room Chair

Steltman
New Amsterdam

Fauteuil voor Metz&Co

Hoe herken ik een Martin Visser slaapbank?

Lees het gehele artikel

Hoe herken ik een Martin Visser slaapbank?

Als Spectrum fan kent u ‘m natuurlijk: de slaapbank van Martin Visser uit 1960. Hij is uit duizenden te herkennen, en toch zijn er verschillende varianten en vergelijkbare modellen uit dezelfde periode. Hoe herkent u nou een échte Martin Visser bank gaat?

Martin Visser ontwierp eind jaren 50 en begin jaren 60 zijn eerste serie banken voor Spectrum. Zijn meest bekende ontwerp, de BR 02 slaapbank is inmiddels een echte designklassieker. Naast Visser zijn er echter meer ontwerpers geweest die enigszins vergelijkbare (slaap)banken hebben ontworpen. De meeste varianten van zijn tijdgenoten werden echter maar een relatief korte periode  geproduceerd, terwijl de BR 02 slaapbank binnen no-time een design icoon is geworden en altijd bij Spectrum in productie gebleven is. Daarmee staat Vissers BR 02 na al die jaren nog steeds bovenaan de design ladder.

Maar hoe is nou te zien of het een originele Martin Visser slaapbank is? Zeker wanneer u op zoek bent naar een vintage exemplaar of een opknapper op het oog heeft, wilt u zeker weten of het om een echte Spectrum bank gaat! We geven u hier een aantal tips.


NAAMVOERING //⁠ In de vroege jaren van Spectrum kregen de ontwerpen een naam die opgebouwd was als code. Bij de banken betekent dat dat de naam begint met BR (Bank Rusten, een slaapbank) of BZ (Bank Zitten, een bank met een vaste zitting).

FRAME // Vissers BR 02 slaapbank uit 1960 heeft een rond frame. Deze volgde op zijn eerdere versie van de bank waarbij hij een vierkante koker gebruikte. Ziet u een bank met een rechthoekig frame? Dan is dit nooit een Visser ontwerp. Het frame heeft ter hoogte van de rugleuning aan de achterkant altijd een knik zodat het frame de lijn van de bank volgt. De rugleuning wordt door afstandhouders optisch ‘los’ van het frame gehouden.

VERING // De eerste banken van Spectrum werden voorzien van jute spanbanden. Later, in de jaren 70, werden deze vervangen door nozag-veren, een soort zig-zag veren, die door middel van sterke elastieken bij elkaar worden gehouden. Sinds 1988 worden er weer spanbanden gebruikt, waarmee de oorspronkelijke productiemethode weer eer aan wordt gedaan. De banden van nu zijn van zwart elastisch materiaal gemaakt.

STOFFERING // De stoffering van de Spectrum banken is altijd strak en hoekig waardoor de rechte vormen van de bank goed tot zijn recht komen. De stoffering zit altijd vast op de bank, er zijn nooit afneembare hoezen gemaakt. Afhankelijk van het model kan de verhouding tussen de zitting en de rug verschillend zijn. Echter geldt altijd dat er een aanzienlijk ruimte tussen de rug en zitting zit, waardoor de rugleuning ‘zweeft’. Heeft u een Martin Visser bank en wilt u meer weten over de mogelijkheden van een herstoffering, klik dan hier.

SLAAPMECHANISME // De slaapfunctie van de BR 02 bank ontstaat doordat de zitting met een eenvoudige beweging naar voren geheveld wordt, waardoor de zitting vlak komt te liggen. Dit hevelmechaniek is duidelijk zichtbaar onder de bank, en bestaat uit enkele losse blokjes waarmee de zitting als het ware in de zijpanden hangt. Visser heeft één 2-persoons slaapbank, de BR 49, ontworpen. In dit ontwerp zit het 2e bed onder de zitting. De rug van Visser banken wordt nóóit vlak in slaapstand, de slaapfunctie zit enkel in de positie van de zitting.

DATERING PRODUCTIEPERIODE // In de jaren 60 en 70 werden de banken van Spectrum voorzien van een productiedatum, door middel van 2 cijfers. Het eerste cijfer geeft de maand aan, het tweede het jaar. Afhankelijk van singels of nozag veren wordt het decennium duidelijk. De stempels zijn geplaatst in de houten regels op een korte zijde van de zitting, en is zichtbaar als u de bank aan de onderkant bekijkt. Zo is een bank met 37 en singels geproduceerd in maart 1967, een bank met 82 en nozag veren komt uit augustus 1972. Vanaf eind jaren 70 worden de meubelen niet meer voorzien van een zichtbare productiedatum.

Tot slot geldt nog: is het een Martin Visser slaapbank, dan hoort deze bij de Spectrum collectie thuis. Visser ontwierp nooit voor andere bedrijven of collecties.

Heeft u een bank in huis of op het oog, en twijfelt u toch nog, stuurt u ons dan gerust foto’s. Met name beelden van de onderzijde van de zitting en van het frame geven ons vaak voldoende informatie om u alsnog een sluitend antwoord te kunnen geven. Mailt u dan naar info@spectrumdesign.nl en u hoort van ons!

Een bijzonder gezelschap in Parijs

Lees het gehele artikel

Een bijzonder gezelschap in Parijs

Op 3 november 1958 komt een wel heel bijzonder gezelschap samen in Parijse Restaurant Laurent aan de Avenue Gabriel. Eerder die dag is het nieuwe UNESCO gebouw in de Franse hoofdstad geopend en de opdrachtgever heeft alle betrokken architecten uitgenodigd dit te vieren. Hoofdarchitecten waren Bernard Zehrfuss, Walter Gropius en Pier Luigi Nervi maar door bijdragen van verschillende VN Lidstaten werden grote delen van het gebouw en interieur door ’s Werelds beste architecten getekend. Onder hen was ook Gerrit Rietveld die het ontwerp voor de ‘Press Room’ maakte. Een plek waar journalisten zich konden terugtrekken om verslag te doen van hetgeen zich bij de UNESCO afspeelde. Omdat Rietveld tijdens de avond de menukaart aan de tafel liet rondgaan met het verzoek deze te tekenen weten we precies wie er die avond zijn tafelgenoten waren.

Op de menukaart zijn naast de handtekeningen van Rietveld en de hoofdarchitecten onder andere die van Le Corbusier, Hans Wegner, Marcel Breuer, Walter Gropius, Isami Noguchi en Ernesto Nathan Rogers te herkennen. Opmerkelijk is dat ook de handtekening van Karel Appel op de kaart staat. Hij woonde in Parijs en won eerder de UNESCO prijs.

Press Room Chair

De Press Room Chair is in 1958 ontworpen door Gerrit Rietveld voor het UNESCO gebouw in Parijs. Rietveld ontwierp de fauteuil als comfortabele lounge stoel aan de leestafel voor journalisten in de persruimte. Door het krappe budget en beperkte tijd, werd het ontwerp echter niet uitgevoerd en zag Rietveld zich genoodzaakt ze te vervangen door meubels die hij eerder dat jaar voor de Wereldtentoonstelling in Brussel had gemaakt. Gelukkig zijn de originele ontwerpen, tekeningen en maquettes bewaard gebleven waardoor de Press Room Chair in 2014 alsnog is uitgebracht.

Herstofferen Martin Visser slaapbank

Lees het gehele artikel

Herstofferen Martin Visser slaapbank

De slaapbank van Martin Visser: een tijdloze designklassieker die al 60 jaar in productie is. Bent u al jaren de gelukkige eigenaar van dit prachtige ontwerp maar is de bank toe aan een nieuw jasje? Met een nieuwe stoffering is de bank weer helemaal up to date. Als dan ook het binnenwerk en de vering vervangen worden is dit icoon weer klaar voor jarenlang gebruiksplezier!

Wanneer wij uw bank voorzien van een nieuwe bekleding bekijken onze vakmensen ook altijd de staat van het binnenwerk en de vering van uw bank. Is ook deze aan vernieuwing toe, dan nemen we hierover contact met u op. Het binnenwerk (koudschuim) en de vering kunnen volledig vervangen worden. Hiermee is zowel het zitcomfort als het uiterlijk van de bank weer als nieuw!

Meer weten over een herstoffering?

Op deze pagina geven we u meer informatie over de mogelijkheden van het opnieuw stofferen van de BR 02 slaapbank van Martin Visser.

Designkenners van nu over de bank van toen

Lees het gehele artikel

Designkenners van nu over de bank van toen

De slaapbank BR 02, een bewezen klassieker, een ontwerp uit 1960. De heldere constructie en minimalistische vormtaal maken dat deze bank probleemloos de verschillende stijlperiodes door staat. Hoe zou deze bank er met alle extra kennis, (productie-)mogelijkheden en materialen die inmiddels voorhanden zijn, uit zien? Wij vroegen het enkele branchegenoten van nu hoe zij de bank zien. En zouden zij iets willen veranderen?


THOMAS EURLINGS
INTERIEUR- EN PRODUCTONTWERPER

“De bank is een archetype van Nederlands design uit dit tijdvak geworden. Het archetype van een Nederlandse bank zelfs. In vele opzichten –formaat, multifunctio­naliteit, openheid – past hij precies bij de Nederlandse mentaliteit. Praktisch voor kleine ruimten, terwijl hij ook niet misstaat in grote.”

www.thomaseurlings.com


AART VAN ASSELDONK
PRODUCTONTWERPER EN KUNSTENAAR

“Martin Visser was zo goed omdat hij op een eigenzinnig minimalistische manier te werk ging. Industriële onderstellen en materiaalcombinaties. Puur technisch, geen opsmuk. Ik zou aan de BR 02 niet veel veranderen, als het al zou kunnen.”

www.aartvanasseldonk.com


PAUL LINSE
ONTWERPER EN INTERIEURARCHITECT

“Deze bank jeugdsentiment! In mijn familie speelde hij een cen­trale rol: een vanzelfsprekend object waarop geleefd werd. Later kwam hij als erfstuk in mijn eigen huis terecht, waar hij sindsdien tussen andere klassiekers een prominente plek inneemt, al decennialang. Zonder verdrongen te worden door nieuwere opties. Het charismatisch én ingetogen ontwerp behoudt zijn tijdloze kracht.”

www.studiolinse.com


EDWIN VAN ONNA
PUBLICIST EN CURATOR

“Een geweldige zit/slaapsofa met de strakke functionalistische uitstraling van rond 1960. Door de vlakke rugleuning en zitting kun je “actief zitten” op deze Spectrumklassieker. Een heel luchtig en compact ontwerp, perfect passend in het interieur van de kleine naoorlogse woningen. Ik zou er persoonlijk niets aan veranderen. Het ontwerp staat als een huis.”

www.linkedin.com/in/edwin-van-onna-4a8b6812


Puur vakmanschap: het weven van pitriet

Lees het gehele artikel

Puur vakmanschap: het weven van pitriet

In 1960 ontwerpt Martin Visser een fauteuil en een stoel met een zitting en rug van pitriet. Net als zijn vakgenoten Marcel Breuer en Poul Kjærholm ontwierp Visser zijn deze meubels in drie uitvoeringen: met stoffering, in tuigleer, en in pitriet.

Pitriet wordt gemaakt van de massieve kern van rotan stengels die geschild worden tot de gewenste dikte. Het resultaat is een bundel van uiterst flexibele strengen, naturel van kleur, die vervolgens in het frame gevlochten worden. In één fauteuil gaat wel 320 meter pitriet! Het weven van pitriet wordt met de hand door gespecialiseerde vakmensen uitgevoerd. Pitriet dat aan licht wordt bloot gesteld verkleurt in de loop van de tijd, hierdoor komt het vlechtwerk meer en meer tot leven.